Chế độ nghỉ ngơi
- Trong thời gian nuôi con bằng sữa mẹ, người mẹ cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, không làm các việc nặng nhọc.
- Ngủ đủ giấc, không thức khuya.
- Sau sinh, mẹ cũng không nên nằm quá nhiều mà cần vận động đi lại để khí huyết lưu thông.
- Nếu cơ thể mẹ không còn bị đau thì có thể thực hiện một số bài tập thể dục nhẹ nhàng, để sức khỏe sớm hồi phục.
Sau sinh, mẹ cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tâm trạng thoải mái để nhanh hồi phục
Chế độ dinh dưỡng
- Mẹ cần ăn uống đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng để có đủ sữa và chất lượng sữa tốt cho con bú. Chú ý bổ sung các thực phẩm giàu dinh dưỡng như tôm, cua, cá, trứng, sữa, thịt, đậu đỗ, lạc vừng, rau xanh và quả chín.
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày và ăn nhiều hơn trong mỗi bữa.
- Uống nhiều nước từ 1,5 đến 2 lít/ngày vì cơ thể cần nhiều nước cho sự tiết sữa.
- Không nên ăn các loại thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, các loại dưa muối. Tránh ăn các loại thực phẩm có thể gây ít sữa hoặc mất sữa như lá lốt, cải bắp, mùi tây, mướp đắng…
- Không uống rượu bia, cà phê, các chất kích thích, gây nghiện. Không hút thuốc lá.
- Chỉ dùng thuốc khi có sự hướng dẫn của bác sĩ
- Sau khi có kinh nguyệt trở lại, mẹ cần sử dụng một biện pháp tránh thai để thực hiện kế hoạch hóa gia đình. Lưu ý: Không nên sử dụng thuốc uống tránh thai có chứa Estrogen mà thay vào đó mẹ có thể sử dụng thuốc có Progestogen vì không ảnh hưởng tới quá trình tạo sữa.
Cai sữa cho trẻ
Khi nào nên cai sữa cho trẻ?
Thời điểm cai sữa cho bé sớm hay muộn sẽ tùy thuộc vào hoàn cảnh thực tế của mỗi mẹ. Tuy nhiên, việc cai sữa phải diễn ra chậm rãi để bé kịp thời thích nghi. Khi bé có những dấu hiệu sau thì mẹ có thể cân nhắc tới việc cai sữa cho bé:
- Bé có thể ngồi thẳng và lăn trái bóng ra trước mà không cần sự trợ giúp. Điều này chứng tỏ hệ thần kinh và hệ vận động phát triển tốt, bé đã cứng cáp, có khả năng tự đề kháng nếu thiếu sữa mẹ.
- Bé nói được thêm 2 – 3 từ ngoài bà, mẹ, bố hoặc nói được một câu ngắn. Đây là thời điểm hệ thần kinh, thính giác của trẻ đã phát triển tốt, mẹ có thể cai sữa cho con, kết hợp với việc cho bé ăn dặm.
Khi trẻ ăn được cháo thì mẹ có thể tiến hành cai sữa
- Bé ăn được cháo và cơm nhão: Khi trẻ đã có khả năng nhai, nuốt chứng tỏ hệ tiêu hóa đã phát triển. Đây là thời điểm lý tưởng để thực hiện cai sữa cho bé.
- Khi bé đã nhận biết được màu sắc: Mẹ có thể dùng một số màu tự nhiên bôi lên đầu vú như nghệ, củ dền… để tạo màu sắc khác lạ của núm vú. Không thấy màu sắc núm vú quên thuộc, trẻ sẽ dần ngưng bú.
- Khi mẹ mắc bệnh truyền nhiễm hoặc các bệnh liên quan tới bầu vú thì mẹ nên cai sữa ngay cho trẻ.
Lưu ý: Thời điểm thích hợp để cai sữa là khi trẻ được 18 – 24 tháng tuổi, sức khỏe bình thường, không ốm đau. Bởi, nếu vội vàng cai sữa khi trẻ chưa sẵn sàng rất dễ khiến trẻ bị biếng ăn, còi xương.
Biện pháp giảm căng sữa cho mẹ khi cai sữa
Căng sữa khi cai sữa cho bé là tình trạng rất thường gặp và phổ biến ở các mẹ. Tuy nhiên, tình trạng này chỉ kéo dài trong khoảng vài ngày hoặc vài tuần là sẽ tự hết. Dưới đây là một số biện pháp nên làm để giảm căng sữa sau khi cai sữa mà các mẹ có thể tham khảo:
- Chườm nóng
Dùng khăn sạch ngâm nước ấm, vắt khô rồi đặt lên ngực trong vài phút. Việc chườm ấm sẽ giúp làm mềm vú, hạn chế lưu lượng máu đến núm vú, từ đó giúp giảm sản xuất sữa.
- Chườm lạnh
Mẹ có thể thực hiện chườm lạnh để làm giảm tình trạng căng sữa và giúp mẹ dễ chịu hơn.
- Massage
Massage cũng là cách giảm căng sữa khi cai sữa cho con. Mẹ cần chú ý và tăng thời gian massage vùng nổi cục để làm tan sự tắc nghẽn của tuyến vú..
- Tắm nước ấm với vòi sen
Tắm vòi hoa sen với nước ấm phun trực tiếp lên bầu ngực theo chiều từ trên xuống sẽ giúp giảm căng tức ngực, mềm các u sữa. Trong khi tắm, mẹ hãy dùng tay để xoa bóp ngực để sữa thừa chảy ra giúp mẹ bớt đau và giảm căng sữa hiệu quả.
- Ăn thực phẩm làm tiêu và mất sữa
Theo dân gian, lá lốt, măng tươi, lá dâu… đều có tác dụng làm mất sữa rất nhanh. Do đó, mẹ muốn hết căng sữa khi cai sữa cho con thì có thể sử dụng các loại thực phẩm này.
Lá lốt có thể giúp mẹ giảm căng tức sữa khi cai sữa cho con
- Đắp lá bắp cải lên ngực
Đắp lá bắp cải ướp lạnh lên ngực là một trong những cách dân gian có thể làm hết căng sữa. Do lá bắp cải có chứa lượng lớn phytoestrogen làm giảm sưng các mô, giúp mạch máu co lại, lưu lượng máu giảm xuống, từ đó giảm tình trạng sưng đau vú.
- Vắt sữa
Mẹ có thể sử dụng máy hút sữa hay tự vắt sữa bằng tay. Tuy nhiên, chỉ vắt bỏ sữa khi ngực căng tức và vắt ở mức độ vừa phải bởi nếu vắt hết sữa sẽ kích thích tuyến sữa càng tiết ra sữa nhiều hơn.
- Dùng thuốc tiêu sữa
Mẹ có thể hỏi bác sĩ về việc sử dụng một số loại thuốc tiêu sữa. Thuốc tiêu sữa làm thay đổi hormone trong cơ thể người mẹ để làm giảm tiết sữa.
Lưu ý: Nếu thấy bầu ngực sưng đỏ, có mùi lạ, đau ngực quá mức, sốt…mẹ cần phải đến bác sĩ để thăm khám, đề phòng trường hợp bị viêm tuyến vú, áp-xe vú.
TÓM LẠI: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tối ưu, đem đến nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Trẻ cần được bú sữa non ngay trong vòng một giờ đầu sau sinh, cần được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng.
Tuy nhiên, việc nuôi con bằng sữa mẹ cần phải thực hiện đúng cách để mang đến cho con sự phát triển tốt nhất trong giai đoạn đầu đời. Đây cũng là việc giúp mẹ có thể thực hiện thiên chức làm mẹ thiêng liêng, tăng gắn kết tình cảm giữa hai mẹ con.