Cương tức vú
Nguyên nhân của tình trạng cương tức vú là do mẹ không cho trẻ bú sớm, bú thường xuyên, ngậm bắt vú sai cách, hạn chế thời gian mỗi cữ bú. Do đó, nếu trẻ bú được thì phải cho trẻ bú thường xuyên, nếu trẻ không bú được thì cần vắt sữa bằng tay hoặc máy hút sữa. Trước khi cho trẻ bú có thể dùng gạc ấm đắp lên vú, trẻ bú xong thì dùng gạc lạnh để giảm phù nề.
Để phòng ngừa cương tức vú sau sinh, người mẹ cần cho trẻ bú sớm, bú thường xuyên và giúp trẻ ngậm bắt vú đúng.
Đau và nứt núm vú
Nứt núm vú thường do trẻ ngậm bắt vú sai dẫn đến tình trạng kéo núm vú vào và đẩy ra trong khi mút bú, khi đó da của núm vú sẽ chà xát lên miệng trẻ. Điều này khiến người mẹ rất đau. Tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ gây tổn thương nứt núm vú. Xử trí đau và nứt núm vú bằng cách cho trẻ ngậm bắt vú đúng, triệu chứng đau sẽ giảm đi.
Tắc tia sữa
Tắc tia sữa là tình trạng ống dẫn sữa bị tắc bên trong, khiến sữa không thoát ra ngoài hoặc thoát ra với lượng rất nhỏ. Khi bị tắc tia sữa, bầu vú của mẹ bị căng, cứng, đau nhức, sờ vào ngực thấy một hoặc nhiều cục cứng, có thể xuất hiện triệu chứng sốt.
Khi bị tắc tia sữa, mẹ phải cho trẻ bú nhiều hơn, tích cực hút sữa để làm thông ống sữa. Nếu tình trạng không được cải thiện thì nên tới bệnh viện để được bác sĩ tư vấn hướng giải quyết hoặc nhờ sự trợ giúp của các đơn vị thông tắc tia sữa chuyên nghiệp.
Tắc tia sữa là nỗi ám ảnh của các mẹ sau sinh
Viêm tuyến vú
Viêm tuyến vú hay còn gọi là viêm tuyến sữa là tình trạng viêm nhiễm ở một hay nhiều ống dẫn sữa của vú dẫn đến các mô vú của phụ nữ bị sưng phù. Triệu chứng của viêm tuyến vú bao gồm: Sưng vú, ấn thấy đau, đỏ thường có dạng hình nêm (hình chữ V), khi cho con bú có cảm giác nóng rát, sốt, sợ lạnh, mệt mỏi…
Cách xử trí viêm tuyến vú: Khi có biểu hiện vú cương đau khi cho con bú, mẹ cần xoa bóp, chườm ấm vị trí tắc hoặc sử dụng máy hút sữa hút hết sữa ở hai bên vú, vệ sinh vú thường xuyên trước khi cho trẻ bú. Nếu xuất hiện các triệu chứng viêm tuyến vú thì dừng cho con bú và đi khám ngay để được điều trị kịp thời, tránh biến chứng.
Áp-xe vú
Áp-xe vú là tình trạng xuất hiện các ổ viêm ở sâu bên trong tuyến vú, do vi khuẩn gây ra, chủ yếu là liên cầu khuẩn và tụ cầu. Vi khuẩn từ đầu vú, theo ống dẫn sữa đi vào bên trong gây viêm nhiễm tuyến vú.
Khi bị áp-xe vú, mẹ sờ vào ngực sẽ thấy cục cứng, mẩn đỏ và sưng tấy vùng da xung quanh núm vú, cảm giác nóng rát, đau nhức sâu bên trong ngực, đau hơn khi sờ vào hoặc cử động cánh tay. Bên vú bị áp- xe sẽ sưng to, cứng chắc, xuất hiện các hạch nách.
Mẹ cần phải dùng kháng sinh và kháng viêm để điều trị tình trạng viêm nhiễm phát triển. Nếu không tiến triển sẽ phải kết hợp chọc chích để tháo mủ áp xe. Trong thời gian điều trị áp xe vú mẹ không nên cho con bú vì sữa có thể bị lẫn mủ, chất lượng sữa không được đảm bảo, bé bú vào rất dễ bị rối loạn tiêu hóa…. Chỉ cho con bú ở bên vú bình thường, bên vú bị áp- xe thì vắt sữa bỏ đi.
Ít sữa/mất sữa
Để có nhiều sữa cho con bú người mẹ cần cho con bú sớm ngay sau khi sinh, cho trẻ bú nhiều lần, bú đúng cách để kích thích phản xạ tiết sữa. Nên cho trẻ bú nhiều vào ban đêm để tăng cường sự tạo sữa. Nếu bà mẹ phải đi làm thì nên vắt sữa thường xuyên để kích thích vú tạo sữa.
Núm vú phẳng và tụt vào trong
Núm vú bị tụt vào trong khiến trẻ gặp khó khăn khi bú sữa mẹ. Ngoài ra, còn dễ tắc tia sữa khiến mẹ đau nhức và khó chịu. Để khắc phục tình trạng này, mẹ cần kích thích núm vú bằng cách vê đầu ti bằng ngón tay trong 30 giây, sau đó dùng khăn lau qua trước khi cho bé bú hoặc dùng các ngón tay để đẩy đầu ngực để núm ti lộ ra ngoài. Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể sử dụng các dụng cụ hút đầu ti.
Trường hợp đầu ti thụt quá sâu mẹ nên gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn cụ thể.